Lisans Ders İçerikleri

Ankara Üniversitesi

Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi

Sosyoloji Bölümü – Lisans Programı

Ders İçerikleri

SOS109 Sosyolojiye Giriş

Bu derste Sosyolojinin konusu, temel kavramları, çalışma alanları ve yöntemi incelenir. Sosyoloji ve diğer sosyal bilimler arasındaki ilişkiler ve farklılıkların neler olduğu tanımlanır.

SOS111 Sosyal Düşünce Tarihi

Bu derste, ilk çağdan günümüz modern sosyologlarına sosyal düşüncenin gelişimi ve karşılaştırmaları yapılmaktadır. Bu derste sosyal düşüncenin gelişimi ilk çağ düşünürlerinden günümüz modern sosyologlarına kadar incelenecektir. Her dönem ve düşünürün diğer düşünür ve dönemlere etkisi göz önünde bulundurularak incelenecektir.

SOS113 Hukuka Giriş

Bu ders hukukun ve toplumsal denetimin sosyolojik bir değerlendirmesini içermektedir. Bu derste Hukuk Sosyolojisi alanındaki klasik ve çağdaş yaklaşımlar değerlendirilmektedir.

SOS118 Sosyal Bilimler Metodolojisi

Bilim, Anlam ve İdeoloji Tartışmaları; Pozitivizm; Yapı ve Yapısalcılık; Marx ve Diyalektik; Weber’in Metodolojisi; Yapısalcılık ve Marksizm; Postyapısalcı Söylem Teorisi.

SOS120 Kurumlar Sosyolojisi

Toplumsal Kurum nedir? Aile, Ekonomi, Din, Siyaset, Sağlık, Medya, Hukuk.

SOS122 Sosyoloji Tarihi

Sosyoloji tarihi ve sosyoloji alanında üretilen faklı yaklaşım ve kuramlar

SOS124 Ekonomiye Giriş

Toplumun kıt kaynaklarının en rasyonel, en rantable ve verimli nasıl kullanılabileceğini, serbest piyasanın kanunlarını açıklayan bilime denir

SOS219 Klasik Sosyoloji Kuramları

Bu derste 19. yüzyılda ileri sürülen temel ontolojik ve epistemolojik-metodolojik yaklaşımlar ve temsilcileri konu edilmektedir.

SOS233 İstatistik

Bu derste, temel istatistik kavramları, betimleyici istatistik ve temel istatistiksel analiz yöntemleri konu edilmektedir.

SOS227 İş ve Meslek Sosyolojisi

Bu ders öğrencilere günümüzde iş ve meslek dünyasındaki konuları, tartışmaları ve yaklaşımları kapsamaktadır. Bu ders kapsamında, İş ve Meslek Sosyolojisi alanında bugüne kadar ortaya konulmuş kuramsal ve metodolojik çalışmaları değerlendirilir ve İş ve Meslek Sosyolojisi ile ilişkili kavram ve terimleri açıklanır.

SOS231 Yabancı Dilde Okuma-Konuşma

Yabancı dilden mesleki alanda faydalanabilme, yabancı dilde yazı veya söz ile anlatılmak istenileni doğru olarak anlayabilme, amaca uygun yazım tekniği ile anlaşılır şekilde yazma ve anlatılmak isteneni anlaşılır bir şekilde söz ile ifade edebilme becerilerini kazandırmak temel amaçtır.

SOS212 Nicel Araştırmalar

Pozitivist epistemoloji çerçevesinde nicel bir araştırma önerisini tüm aşamalarıyla hazırlamak, uygulamak ve rapor etmektir.

SOS228 Kırsal Sosyoloji

Kırsal yapı ve kırsal yapının özelliklerinin değişimi dersin temelini oluşturmaktadır. Konular köy ve köylülüğün uluslar arası işbölümü ve ulusal politikalardaki değişimlerden nasıl etkilenmekte olduğu ve bu değişime nasıl uyum sağladıkları genel tartışmasının yanı sıra özelde Türkiye’de durumun incelenmesi çerçevesinde ele alınmaktadır.

SOS236 Çağdaş Sosyoloji Kuramları I

20. yüzyılda ileri sürülen temel ontolojik ve epistemolojik-metodolojik yaklaşımlar ve temsilcileri konu edilmektedir.

SOS240 Bilgi İşlem

Temel istatistiksel analiz yöntemlerinin bilgisayar ortamında uygulanması amaçlanmaktadır. SPSS uygulamaları, çıkarımsal istatistik analizleri uygulanır ve öğretilir.

SOS238 Ekonomi Sosyolojisi

Bu derste kalkınma, küreselleşme ve finansal piyasalar gibi alanın temel kavramlarının incelenmesi hedeflenmektedir.

SOS232 Sosyal Değişme ve Teknoloji

Günümüz toplumlarında hızlı bir değişmenin yaşandığı herkes tarafından kabul edilen gerçeklerden biridir. Toplumsal değişme sosyal kurumları, kültürü, bilinci, organizasyonları, yerleşim şeklini, alış-verişi, otoriteyi ve karar vermeyi daha doğrusu tüm yaşamı etkilemekte ve yeniden yapılandırmaktadır. Son yüzyılda özellikle iletişim ve bilgisayar teknolojilerindeki gelişmelerin etkisi yaşamın her alanında hissedilmektedir. Diğer önemli noktalardan biri globalleşmenin etkisi ve ülkeler/bölgeler arasında artan ilişkiler sonunda değişmenin global ölçekte ele alınması gerektiğidir. Bu dersin temel amacı, günümüz toplumlarındaki toplumsal değişmelerin nedenlerini, etkilerini ve sonuçlarını incelemektir. Aynı zamanda toplumsal değişmede sürecinde teknolojinin rolu ve etkisinin ne olduğu tartışılacaktır.

SOS234 Mesleki Yabancı Dil I

Bu derste sosyoloji disiplininde kullanılan temel kavramların neler olduğu orta seviyede yazılmış İngilizce okutulması ile ele alınacaktır.

SOS331 Nitel Araştırmalar

Nitel araştırmaların özelikleri, nitel düşünce tarihi, nitel araştırma teknikleri çağdaş sosyal kuramlar ışığında incelenmektedir.

SOS323 Çağdaş Sosyoloji Kuramları II

Önde gelen çağdaş sosyoloji teorilerini klasik teorilerle ilişkilendirerek arkeolojisini yapmak bu dersin çerçevesini oluşturmaktadır. 

SOS325 Kent Sosyolojisi

1 Kentlere İlişkin Kavramsal Tanımlamalar 2 Kentlerin Kökeni ve Tarihi 3 Dünya Sisteminde Kentleşme ve Kentsel Gelişme: Gelişmiş Ülkeler 4 Dünya Sisteminde Kentleşme ve Kentsel Gelişme: Sosyalist Ülkeler 5 Dünya Sisteminde Kentleşme ve Kentsel Gelişme: Gelişmekte Olan Ülkeler 6 Türkiye’de Kentleşme 7 Türkiye’de Kentsel Yapılar ve Kentsel Sorunlar 8 Kentin Emek Piyasası 9 Kentte Sosyal Organizasyon 10 Siyasi Katılım Kalıpları 11 Gecekondu Yerleşmeleri 12 Kentsel Yaşam ve Farklılık 13 Kent Sosyolojisinde Klasik Teorik Yaklaşımlar 14 Kent Sosyolojisinde Çağdaş Teorik Yaklaşımlar

SOS307 Sağlık ve Hastalık Sosyolojisi

Ders, sağlık sosyolojisinin ortaya çıkışı ve gelişiminin eleştirel değerlendirmesi ile başlamakta ve  temel kavramlar, farklı yaklaşımlar  araştırmalar ve politikaların inclenmesini içermektedir.

SOS313 Gelişme ve Az Gelişme Sosyolojisi

Bu derste gelişmiş ve azgelişmiş toplumların tarihsel süreç içinde geçirdikleri değişim ve bu değişimin gelişme ve azgelişme yazınına yansımaları ele alınmaktadır. Dersin işlenişinde esas olarak azgelişmiş toplumların “neden Batılı kapitalist toplumların gelişme çizgisine ulaşamadıkları” sorgulanılmaya çalışılmaktadır.

SOS319 Devlet ve Toplum

Son onyıllarda, devlet ile toplum ilişkisi, bazı ideolojiler tarafından yeniden tanımlanmakta ve buna uygun siyasalar yaşama geçirilmektedir. “Yeni” biçimleriyle liberalizm ve muhafazakarlık ve Marxism ve diğer eleştirel yaklaşımların bu ideolojilerle mücadelesi toplumun devletle ilişkisinin yeniden formüle edilmesine katkıda bulunmaktadır. Bu çerçevede, devlet-toplum ilişkisi konusundaki mevcut tartışmanın altında yatan çağdaş siyaset felsefesi incelenecek ve daha sonra ilgili konular ve siyasalar felsefi olduğu kadar sosyo-ekonomik köklerine de göndermede bulunularak tartışılacaktır.

SOS321 Mesleki Yabancı Dil II

Yabancı dilden mesleki alanda faydalanabilme, yabancı dilde yazı veya söz ile anlatılmak istenileni doğru olarak anlayabilme, amaca uygun yazım tekniği ile anlaşılır şekilde yazma ve anlatılmak isteneni anlaşılır bir şekilde söz ile ifade edebilme becerilerini kazandırmak temel amaçtır.

SOS327 Sosyal Tabakalaşma

Bu dersin amacı, sosyal tabakalaşma sürecini yani, toplumda bireylerin ve grupların nasıl farklılaştığı, sıralandığı ve değerlendirildiği ve bu değerlendirmelerin nasıl sonuçlandığını analiz etmektir. Çağdaş toplumlar üzerinde yoğunlaşılmakla beraber, bu ders tarihsel örnekler ve değişimleri de içermektedir. Bir çok farklı görüş ele alınmaktadır ve öğrencilerin bu konular üzerinde farkındalığının gelişmesi teşvik edilmektedir.

SOS329 Bilgi Sosyolojisi

Gündelik tahayyüllerin, inanç setlerinin, entelektüel hayat ve düşünce sistemlerinin, kelimelerin, velhasıl farklı ve çeşitli bilme tarzları ve bilgi üretme şekillerinin toplumsalla olan ilişkilerini ortaya koymak bilgi sosyolojisinin alanına girer. En dar anlamıyla, kelimelerin, semantiğin, düşselin, imgelerin arkasındaki sosyal şartlanma ve belirlenmişlikleri açığa çıkarma faaliyeti olarak da değerlendirilebilir.

SOS322 Aile Sosyolojisi

Modern aileyi, yapısını ve işlevlerini (tarihi değişmeleri de içerecek biçimde) ele alan kuramsal yaklaşımların ve önemli konuların, ve    ailenin değişen rol ve örüntülerinin, ve çağdaş toplumun genelde ve Türkiye bağlamında aile üzerindeki etkisinin gözden geçirilmesi.

SOS310 Söylem Analizi

Önemli nitel araştırmalar olarak ethnometodoloji, semiotik ve hermeneutik, çağdaş sosyal kuramlar ışığında incelenmeketedir.

SOS306 Örgütsel Sosyoloji

Bu ders öğrencilere günümüzde örgütlerin karmaşık alanlarındaki konuları, tartışmaları ve yaklaşımları kapsamaktadır. Örgüt çalışmaları alanında bugüne kadar ortaya konulmuş kuramsal ve metodolojik çalışmaları değerlendirilir. Örgüt çalışmaları ile ilişkili kavram ve terimleri açıklanır. Toplumsal yapı bağlamında bir Örgüt analizleri yapılır.

SOS308 Çevre Sosyolojisi

Bu derste global çevre krizi incelenmekte ve sosyal bilimlerdeki çağdaş ekolojik tartışmalar ele alınmaktadır. Bu ders, temel kavramlar ve yaklaşımları, kirlilik, nüfus artışı enerji ve Üçüncü Dünya Ülkelerinde çevre krizi gibi konuları içermektedir.

SOS314 Küreselleşme ve Göç

Kırsal yapı ve kırsal yapının özelliklerinin değişimi dersin temelini oluşturmaktadır. Konular köy ve köylülüğün uluslararası işbölümü ve ulusal politikalardaki değişimlerden nasıl etkilenmekte olduğu ve bu değişime nasıl uyum sağladıkları genel tartışmasının yanı sıra özelde Türkiye’de durumun incelenmesi çerçevesinde ele alınmaktadır.

SOS320 İş Hayatı için Yabancı Dil

Bu derste yabancı dilde okuma ve konuşma, CV hazırlama, niyet mektubu yazma, mesleki yabancı dil ifadesini geliştirecek uygulamalar ve literatür taraması yapılmaktadır

SOS326 Toplumsal Hareketler

Kurulu toplumsal düzeni sorgulayarak popüler taleplerin eklemlenmesi olarak görülen kolektif eylemler ve toplumsal hareketlerin eleştirel analizi. Toplumsal hareketler, kaynak mobilizasyonu, kolektif davranış, siyasal süreç, kolektif eylemler ve eski ve yeni toplumsal hareketlerin analizinde var olan perspektifler ele alınacaktır.

SOS324 İletişim Sosyolojisi

İnsanların, grupların ve toplumların birbirleri arasında nasıl bir ilişki ağı kurduklarını, bu ağın araçlarını ve anlamın nasıl iletip anlaştıklarını, bilgi alış-verişini, toplumsal işlevini tartışır.

SOS401 Siyaset Sosyolojisi

Siyaset Sosyolojisi; bir toplumda egemenlik ilişkilerininin nasıl olduğunu, nasıl işlediğini, hangi temeller üzerine oturduğunu, siyasal yapı ve işlevleri açıklayan bilime denir.

SOS403 Osmanlı Toplum Yapısı

Bu derste öğrenciye Osmanlı Devleti’nin toplumu oluşturan grupları nasıl belirlediği ve örgütlediği ile bu grupların tarihsel süreç içinde ne gibi değişikliklere uğradıkları anlatılmaktadır.

SOS407 Kadın İncelemeleri

Bu ders kadın çalışmaları alanındaki güncel konuları, yaklaşımları ve tartışmaları kapsamaktadır.

SOS409 Sanat ve Edebiyat Sosyolojisi

Derste anket, soruşturma, sözlü-yazılı tanıklık, tarih, istatistik gibi edebiyat sosyolojisinin kullandığı yöntem ve tekniklere değinilmekte. Mme de Staël’i , H. Taine, Marx, Engels, Belinski, Saltikov, Pisarev, Plehanov, Lukacs gibi düşünürlerin edebiyat sosyolojisiyle ilgili yaklaşımlarına bakılmaktadır.

SOS417 Görsel Sosyoloji

Görseli Anlamak: Teori, Metod, Araştırma Görseli Anlamak: Teori, Metod, Araştırma Avrupa ve Amerika’da Sanat Ürünlerinin Ortaya Çıkışı Fotoğraf Sanatı: Sosyolojik Okuma Belgesel Fotoğrafçılık Yağlı Boya, Kompozisyon ve Sosyal Etkenler Reklamlarda Görsel Kullanımı ve Sosyolojik Yaklaşım Video Sanatı’nda Görsel Kullanımı Film ve Sosyoloji Alan Çalışması 1: Sosyoloji ve Film İncelemesi Müzecilik, Sergileme ve Görsel Kullanımı Alan Çalışması 2: Müze ve Sergi ziyareti, Sosyolojik eleştiri yazma Alan Çalışması 3: Aile Albümleri incelemesi Popüler Kültürü Görselleşmek

SOS402 Türkiye’nin Toplumsal Yapısı

Derste Türkiye’nin yapısal özellikleri, iktisadi, siyasal ve sosyo-kültürel özellikler açısından ele alınmaktadır. Konular Türkiye’nin gelişmiş ve azgelişmiş ülkelere benzer yönlerinin yanı sıra özgül yapısal özelliklerinin ortaya konulması biçiminde işlenmektedir. Ders Türkiye’nin demokratikleşme süreci çerçevesinde sorunsallaştırılarak ele alınmaktadır.  

SOS404 Türkiye’de Sosyoloji

Türkiye’de sosyolojinin kurucuları ile, Dünya’da ve Türkiye’de sosyolojinin sorunları ve son tartışmalar incelenecektir.

SOS412 Toplumsal Sorunlar

1 Toplumsal Sorun Kavramına Giriş 2 Toplumsal Sorunlara İlişkin Teorik Yaklaşımlar 3 Toplumsal Sorunların İncelenmesi: Yöntem 4 Toplumsal Sorunların İncelenmesi: Analiz 5 Toplumsal Sorunların İncelenmesi: Değerlendirme 6 Kentsel Farklılaşma ve Ayrışma 7 Konut ve Gecekondu 8 Nüfus 9 Yoksulluk ve Ekonomik Eşitsizlik 10 Aile 11 Cinsiyet 12 Yaşlılık 13 Şiddet 14 İş ve Çalışma

SOS414 Hukuk Sosyolojisi

Bu derste hukukun sosyal ve tarihsel bir olgu olduğu, hukukla etik yaşam ve gelenek arasındaki bağlantıların ve etkileşimler mercek altına alınacaktır.